AccueilPortaliFAQRechercherS'enregistrerMembresGroupesConnexion

Partagez | 
 

 Noli ne lidhjen e Kombeve si femiu,sherr vetes dhe popullit

Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Aller en bas 
AuteurMessage
Perparimi
Admin


Numri i postimeve : 13726
Registration date : 30/04/2006

MessageSujet: Noli ne lidhjen e Kombeve si femiu,sherr vetes dhe popullit   Jeu 13 Nov - 18:11

http://www.balkanweb.com/intervista/2688/mulleti-fan-noli-ne--24-en-shau-lidhjen-e-kombeve-ne-seancen-plenare-101570.html



Unė po tė sjell dėshminė e gjallė tė tim eti, qė ka qenė prezent nė atė takim, pėr faktin se ai po shkonte pėr financat. Dhe po tė ndjekėsh rrjedhėn e historisė, si iku Noli dhe si u rikthye Zogu, tė bėjnė ta besosh katėrcipėrisht. Madje unė po ta jap tė plotė fjalėn e Nolit, qė ka mbajtur nė atė takim pėr tė cilin mė fliste shumė im atė, por qė munda ta siguroja me shumė mundim vetėm pas viteve '90-tė. Lexoje, madje dhe botoje kėtė material, dhe shiko nėse nuk mbėrrin menjėherė nė tė njėjtin pėrfundim me mua dhe me tim atė, i cili e ka dėgjuar personalisht brenda nė sallė.
(Zgjat njė material tė palosur, mbi tė cilin duken qartė shenjat e kohės sė largėt. E marr pėr ta zbardhur dhe pėr ta ilustruar kėtė intervistė. - Shėnimi im, F.V).
Nė ditėt e punimeve tė sesionit tė Lidhjes sė Kombeve ėshtė botuar nė shtypin e kohės, nė disa vende, por kryesisht fjalimi i tij u evidentua fuqishėm, madje edhe me komente, nė faqet prestigjioze tė "New York Times", nė "Gazette de Lausante" dhe nė "Daili Telegraph".
Ribotuar nga Ismail Mal' Osman nė vitin 1944
Mbledhur nga Lefter Lame Dilo
Shėnim:
Materiali ėshtė i zbardhur me dialektin e pėrkthyer nė gjuhėn e kohės kur ka ndodhur ngjarja, ku dhe ėshtė botuar nė shqip. Redaksia ka ndėrhyrė nė momente tė veēanta pėr tė rregulluar shenjat e pikėsimit, me qėllim qė tė kuptohet mirė ideja e fjalisė.
Oratori shqiptar qė ka dijtur tė flasė me mjeshtėri nė mbledhjet e voēkėla tė Shqiptarėve t'Amerikės nė kishat t'ona nė metinge tė ndryshėm, nė Parlamentin e Shqipėrisė e nė mes tė Shqiptarėve, Fan Noli qė paraqiti mir' e bukur Willsonin e Amerikės, ai qė i bėri njerėzit tė pėrloten nė Vlorė pėr Avni Rustemin, shkon nė Lidhjen e Kombeve dhe kėtu flet sikur t'ishte nė shtėpinė e vet. Kėtu ai ban njė nga fjalimet e tij mė tė bukur, mė tė zgjuar, aq sa fletorja "Gazette de Lausante", me plot arsye e quan njė fjalim infiniment spiritual, tė hollė sa s'bėhet mė!
Fjalėt tona nė kėtė rasė janė tė tepėrta. Arsyetimet e Fan Nolit, Fuqija e Fjalės sė tij volkanike tė rrėmben osh e s'tė lė ta komentosh, se i humbet bukurinė. Ay, sikurse e quan njė gazetė e madhe e huaj, e lėēiti me njė forcė logjike aqė tė fortė Ungjillin e vėllazėrimit tė botės, sa qė diplomatėve tė huaj u mbeti fryma. Bota e jashtme pa atėhere se Shqipėria e Vogėl 500 vjet ndėnė Turkun e shtypur dhe e dėrmuar kombėtarisht, kishte burra tė mėdhenj. Tė huajt dėgjuan njė oratori burri, fjala e tė cilit ra si bombė, sikurse thotė haptas "Daili Telegraph-i". Dhe pėrfaqėsuesi i 400 milionė kinezėve qė dėgjonte me vėmendje Nolin e njė milionė shqiptarėve duke mos ditur se ē'popullsi ishim ne, e pyeti Nolin:
- A s'mė thoni hirėsi, ē'popullsi pėrfaqėsoni?".
Noli i pėrgjigjet:
- Njė milionė, por mos harroni se janė njė milionė shqiptarė.
Shqipėria e voēkėl tregoi se kishte njė burrė tė madh. Raca jonė dėftoi haptas se ruante njė fuqi kryemendje nė gjirin e sajė.
Shikoni pra si flet Shqiptari, Demostheni ynė nė Lidhjen e Kombeve. Aq e rrjedhshme ėshtė fjala e tij, aq lirisht flet ky nė kėtė kuvend, sa qė njeriu kur e lexon kujton se Peshkopi flet nė ndo njė mbledhje shqiptarėsh. Por jo! Fan Noli i flet ajkės sė botės diplomatike botnore, me ca shprehje si tė apologjisė sė Sokratit qė na ka lėnė Platoni e me njė zgjuarsi qė rrallė fort vihet re. Lexojeni fjalėn e tijė, adhurojeni, mėsojeni pėrmendėsh. Ja tek e keni Fan Nolin, qė po ju flet me zėrin e tij engjėllor.
(Nė fillim flet Z. Motta)
Kryetari M. Motta: Para se tė kėrkoj leje t'i flas Asamblesė, Folėsi i fundit Imzot Fan Noli, i pari delegat i Shqipėrisė, mar nderin ta pėrshėndosh si kryeministėr dhe kryetar tė qeverisė shqiptare. Shqipėria si dhe Svicra, ėshtė njė shtet i vogėl, dhe pėrfitoj nga khjo rasje tė shtoj se tėrė shtetet anėtarė tė Lidhjes sė Kombeve janė tė njėshmė para ligjit. (Duartrokitje).
Imzot Fan S. Noli (Shqipėria). Duke Rishikuar punėn qė ka mbaruar Lidhja e Kombeve nė kėto pesė vjetėt e jetės sė sajė, kam frikė se edhe unė i nxehti paqedashės do t'i ngrehė duart pėrpjetė nė dėshpėrim dhe do tė thresė: "Mė mirė tė kemi luftė se sa fjalė tė mėrzitshme pėr paqe". Ē'kemi bėrė pėr paqe? Ē'po bėjmė tani nė kėtė Asamble? Ajo qė ėshtė bėrė nė tė pesė vjetėt Ēlodhet nė paqe, nė paqe tė pėrjetshme e kyēur nė dosjet e vjetra tė sekretariatit dhe ruhet me kujdes prej atijė tė mirit gentleman, Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Lidhjes sė Kombeve. Ėshtė e vėrtetė se lidhja ka bėrė disa shėrbime tė vogėla pėr paqėn pėrgjithėsisht, dhe veēanėrisht e shpėtoi Shqipėrinė prej copėtimit, duke shiguruar kėshtu paqe dhe urdhėr nė Ballkan.
Si e dini Shqipėria ishte njė kaēkė e fortė pėr tė thyer dhe m'e rėndė pėr tė ndarė, kėshtu qė Lidhja e Kombeve me menēuri vendosi tė mbetet atje ku ėshtė tė njomet lirisht nė detin Adriatik. Po thuamėni zoti Sekretar i Pėrgjithshėm pėrse refuzoni t'i jepni Shqipėrisė njė hua me tė cilėn tė mund tė ngrihet nė kėmbė? Tuntni kokėn? Shumė thoni? Mirė do tė zbres me elegancė nė shumėn e matur prej 200.000.000 frangash. Tundni kokėn? Ahere jam gati tė hyj nė marėveshje pėr njė shumė mė tė vogėl, thuaj 100.000.000 franga. Kėrkoj ndjesė. Doni tė thuani qė nuk mė takuat kurrė nė jetėn tuaj dhe qė nuk do tė muntni tė mė huani njė dhjetėsh? Ahere merrni kėrkesėn t'ime pėr njė hua dhe verreni nė dosjet e vdekura tė Sekretariatit dhe kyēeni mirė, po mbyteni sigurisht para se ta varosni nė nekropolin t'uaj se munt tė ngjallet prej tė vdekunėve.
Nofta Sekretari i Pėrgjithshėm kish nė mend tė thotė qė nuk kish dėshoron tė hyjė nė marveshje pėr hua me njė guvernė kryengritėse, pa njė parlament si atė qė kryesohet prek tė pėrunjurit prift. Po e dini se ē'ėshtė parlamenti? Pa fjalė e dini. Po do tė kuptohet mė mirė kur tju yjem, se ēmendoj pėr tė. Parlamenti ėshtė njė sallė ku mblidhen politikanė pa shport qė bėnė prova operate nė trupin e gjallė tė racės sė vetė. Njė sallė plotė me gaz tė helmuar. Gazi mbytės, gazi qė sjell lot, qeshje tangoje dhe gjithė gazet e tjerė me tė cilėt u lėftua luft e fundit qė t'u jepte fund tėrė luftrave dhe tė vendoste paqė, paqen pėr tė cilėn bėjmė fjalė.
Po, e qė shkelni kėmbė, jemi gati tė bėhmė zgjedhje tė ra, dhe ta bthresim atė plagė, atė fatkeqėsi tė madhe, atė superticje tė mallkuar parlamentin pas dy ose tre vjetėsh qeverimi atėror. Do tė kini mirėsinė atėherė zoti Sekretar i Pėrgjithshėm, pas tre vjetėsh tė mė jepni huan prej 400 000 000 frangash tė cilėn m'u zotuat disa minuta mė parė? Thuani "jo"? Pėrse? E dinja.
Ahere, mirė, le tė flasim pėr paqe. Mė duket se nuk lemi asgjė mė tė keqe se sa tė bėjmė kėtė. Thom "Mė duket" se dua qė tė gjithė juve tė dini qė kam qenė shumė vjet nė Amerikė, nė Boston, njė qytet diku nė Irrlandė plot me 0' Connors dhe 0' connelis dshe fitzgeralds. Tė gjithė folės tė mirė, folės fort tė mirė, tė cilėt bashkė me Irrlandezė tė tjerė prej qytetesh tė tjerė tė Irrlandės bėjnė tė tėrė tė folurit nė fushata elektorale t'Amerikės. Do tė dėshironja qė sivėllezėrit e nderuar tė Republikės Irrlandeze tė kishin sjellė kėtu ca nga kėta folės trima tė flisnin e tė flisnin pėr vdekje pėr punėn e paqes.
Nuk ėshtė pėr tė ēuditur qė Amerikanė, gjermanė dhe Rusė nuk janė tė paduruar tė hyjnė nė Lidaje. Duket qė nuk ēmojnė fjalėt tona. Donė mė mirė pėr bemėrin e Perėndisė zoti Kryetar. Pse nuk pushoni kėtė tė folur dhe tė mė jipni atė huan prej 500 000 000 frangash qė mu zotuat para se tė nis tė flas.
Tani qė ju pėrgjigja nė pyetjen e parė "Ē'ka bėrė Lidhja e Kombeve nė pesė vjetėt e fundit?". Munt tė vij nė ēėshtjen e dytė dhe tė fundit: Ē'po bėjmė tani nė kėtė asamble? Pėrgjigja ėshtė fare e lehtė. Do ta gjeni te Shekspeare-i. "Fjalė, fjalė, fjalė" domethėnė nė inglishten popullore erė tė nxehtė. Kjo ėshtė gjithė puna. O ėshtė njė pėrrallė e thėnė prej njė idioti plot me bujė dhe tėrbim pa kurrfarė kuptimi".
Ē'ėshtė pėrfundimi i gjithė kėtyre bisedimeve tė menēme e tė thella mi ēarmatimin dhe traktate arbitrazhi? Ēėshtjet ju referian njė komisioni, o co; o ju referoj njė nėnkomisionit i cili do ta raportojė nė komisjon. Dhe ky pėrfundimet do tja paraqitė ndonjė konference qė do tė mbahet ndo njė herė nė tė pritmen. Kjo konferencė do tja raportojė kėtė ēėshtje pėrsėri njė komisioni . Ky do ta referojė nė nėnkomision. Ky pėrsėri nė Komision Dhe ky me radhė e me radhė nė Konferencėn. Konferenca do ta pasojė me njė votė tė njėzėshme e cila do ti referohet Kėshillės sė Lidhjes sė kombeve e cila do tė shfaqė njė lutje tė pėrbashkėt nė i Madhi Perėndi nė qiell. Pasi tė shkojnė ēėshtjet pėrmes kėtij rrotullimi poetik tė konferencave dhe kundėr-konferencave, tė raporteve dhe kundėr raporteve dhe kėshillave, mė nė fund do ti referohet Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Lidhjes i cili do t'i kyēė me kujdes nė dosjet e pashpirt tė Sekretariatit dhe do t'i mbajė kėto pėr brezat e arthmė.
Kėshtu e tėrė puna do tė mbarojė si mbarojnė gjithė flluskat prej sapuni. Dhe of! Fjalėt e bukura dhe fjalėt e gjėmuara dhe stėrgjėmuara, tė cilat do ti shoqėrojnė kėto rezoluta dhe ato lutje! I dua, i dua, "Si erėn e pellgut dhe si tė kėrmave tė tė vdekurve tė pambuluar qė molepsin erėn". Pėr kėtė arsye po jap kėtė fjalė sot.
Nėr kohė qė po mendojmė pėr fuska le tė mė jipet leje tė bėj disa vėrejtje pėr mi fuskėn mė kolosale qė prodhoj historinė moderrne: Kuptoj pallatin e Dwes-it. Po ėshtė pikėrisht njė fuskė? Jo ėshtė njė lidhje fuskash, e mėrzitur, e koklavitur, diabolike, dhe infernale. Ėshtė mė tepėr se njė fuskė, ėshtė njė superfuskė. Po nuk duhet tė trembeni nga kjo. Do tė mbarojė si dhe fuskat e tjera qė ngjallėm kėtu Ėshtė fort e koklavitur kjo punė. Mund ti shigurojė ndo njė fron nėnkryetari auktorit tė shėnuar po kam frikė se do tė sjellė vetėm disa miliardė ēpagime pėr Francėn dhe pėr Belgjikėn. Kėta tė dy shtete shpresojnė tė nxierrin me anėn e tij disa miliardė dhe miliardė. Unė uroj qė tė munden t'i marrin, po ėshtė njė fatalitet. Ajo superfuska e gjeneralit Dawes s'ka veē tė referohet Lidhja e Kombeve.
I dashuri im Sekretar i Pėrgjithshėm, Ju lutem gatuani njė vėnt tė thatė, fort tė thatė, nė dosjet t'uaj tė vdekura se si dini, mr Dawes ėshtė Amerikan dhe Amerika ėshtė njė vend i thatė (pa tė pira) qoftė se prej kohe nė kohė, me mėnyra tė nėndheshme, njomet, njomet me tė vėrtet shumė, vetėm me shaka… . Me pėrpjekjet mirėdashėse tė ēizme sjellėsve (kontrabandistėve).
Duke folur pėr fuska pėrsėri mė vjen nė mend ajo huaja e bekuar 600 000 000 pėr tė cilat kryetari i nderuar i kėsaj Asambleje dhe Sekretari i Pėrgjithshėm i dashur m'u zotuan tė mė japin pėr Shqipėrinė disa minuta mė parė. Tani kjo hua ėshtė njė fuskė paqeje, njė fuskė paqeje fort e shėndoshė. Jo nuk ėshtė fuskė aspak. Atė qė desha tė thosha ish: Do tė forcojė paqen nė Ballkan. Mund tė gatisė udhėn pėr tė realizuar Konfederatėn Ballkanike, Po nuk ka njė dobi tė flasim pėr tė. Zoti Sekretar i Pėrgjithshėm, merre nė dosjet e pashpirt tė mekropolit t'uaj.
Pasi u pėrgjigja tė dy pyetjeve qė mė ishin bėrė mė mbetet tani tė nxjerr pėrfundimin tė cilin do ta bisedoj nė formėn e dy pyetjeve tė reja. Pikėsėpari, nga ēkoqitjet qė u dhanė mė parė, a e vlen barra qeranė qė tė kemi njė shoqėri tė kombeve? E dyta, nė rast qė e vlen, cila do tė jetė methoda pėr t'i arrirė qėllimit qė ėshtė paq e pėrbotshme? Pyetjes sė parė do ti pėrgjigjem: Po. Edhe Shoqėria e Kombeve tė jetė njė ėndėr, njė utopi qė i bėn skeptikėt tė buzėqeshin dhe tė shtrembėrojnė buzėt, kjo (Shoqėria e Kombeve) duhet tė qėndrojė atje si njė sfidė kundėr lavdisė groteske militariste. Kjo duhet tė qėndrojė atje si njė vėrtetim solemn i dėshirės sė pėrbotshme pėr paqe. Kjo duhet tė qėndrojė atje gjer sa bukuria e sajė, fisnikėria e sajė, shpirita njerėzore e sajė, nevoja e domosdoshme e qėnies sė sajė tė kuptohen nga gjithė bota. Pse fundi i fundit me gjithė mungesat qė ka sot pėr sot, kjo meriton tė pritet me kėto fjalė.
"Verreite Doch. Du bist so choen!
" Oh! Qėndro, ti je kaq e bukur!
Pse tė jemi kaq pesimistė? Aspirata pėr paqe, janė kudo, kjo ėshtė e padyshimshme, ndryshe nuk do tė kishim komedin e fuskave dhe superfuskave tė paqes qė na kanė mbuluar. Kjo vjen nga shkaku qė popujt dėshirojnė paqen. Qė burrat e shtetit, politikanėt e servirin kohė pas kohe, fuska arbitrazhi, fuska ēarmatimi, fuska sigurimi dhe superfuska shpėrblimi.
"Po paqia nuk do tė vijė prej traktateve, kėto janė tė destinuara tė hidhen shpejt a von nė shportė. Paia do vijė nga shkollat. Duhet t'u mėsojmė fėmijve qė vrasja toptan ėshtė po ashtu njė gjė kriminale sa edhe vrasja e veēantė. Duhet t'u mėsojmė se perėnditė t'ona tė bajrakeve janė burimi i gjithė tė kėqijave, tė cilat shekuj me radhė po e mundojnė njerėzinė. Duhet tu mėsojmė se ka veē njė perėndi tė vėrtetė, qė duhet ti shėrbejmė. Perėndia e njerėzisė, Perėndia e tė gjitha tribuve. Duhet tu mėsojmė tė bėhen anėtarė tė nderēmė tė super-shtetit qė duhet tė pėrmbledhė tė gjitha tributė. Tė bėhen qytetarė fisnikė tė federatės sė pėrbotshme e cila ėshtė nė realizim e sipėr, e cila do tė realizohet me doemos. Kur djemtė tanė do tė kenė mėsuar kėto tė vėrteta, atėhere do tė kemi vetėm ēarmatosjen morale e cila duhet tė bėhet mė parė nga ēarmatosja matėriale, po do tė kemi bashkėpunimin e vėrtetė e tė gjithė fiseve tė botės pėr paqen, pėrparimin dhe mbarė vajtjen ndėrkombėtare, tė cilat s'janė tjetėr veē sende qė vijnė rrotull subjektit.
"Po para se tė vijnė atje, le ta njohim njė herė se jemi qė tė gjithė bajrak tė egėr sa kohė qė i bėjmė kurbane njerėzish Moloh-ut tė tribusė. Oh! I vritni, i varni. Ndiqini nė tė katėr anėt e botės kėto perėndira barbare dhe anthropofage qė kanė mbushur historinė e njerėzisė me kaq vuaje, me kaq urrejtje, me kaq rrėnime, me kaq tmerr, me kaq gjak me kaq frikė. Ah! Do ti kapim gjakatėratė e vjetėr! Vėshtroni sytė e njerėzisė qė vuan pas rrėnimeve tė luftės sė pėrbotshme. S'ka dhimbje mbi dhimbjen e sajė, asnjė theori nuk do tė ishte tepėr e madhe pėr tė shpėtuar djemtė tanė nga luftra tė reja dhe lot tė reja.
"Pėrpara o shokėt e mij, bota ėshtė gati pėr ungjillin e ri. Flamuri i Shoqėrisė sė Kombeve ėshtė mė fisniku qė ėshtė ngritur gjer mė sot! Ushtarėt e sajė janė mė trimat qė ka nxjerrė bota gjer tani. Qėllimi i sajė ėshtė maja e pėrparimit tė njerėzisė. Shpirti i Willsonit, ati dhe profeti i sajė na udhėhiq. Mundimet janė tė mėdha, po shtrini kurajėn t'uaj gjer nė pikėn e fundit dhe nuk do tė venė mundimet kot".
(Vijon nesėr)Nipi i Qazim Mulletit, nė kėtė intervistė tė radhės, hedh dritė mbi njėrin nga momentet mė tė panjohura dhe tė ēuditshme tė diplomacisė sė hershme tė shtetit shqiptar. Ėshtė viti 1924, kur pas varrimit tė Avni Rustemit nė Vlorė dhe pėrmbysjes popullore tė Zogut, vjen nė pushtet nė mėnyrė revolucionare vetė Fan Noli, nė qeverinė e tė cilit Qazim Mulleti mori drejtimin e nėnprefekturave tė Matit, dhe mė mbrapa tė Kavajės. - Por ēfarė ka dėshmuar pėr situatėn e kabinetit vetė babai i Tanush Mulletit, i cili ishte shefi i financave tė qeverisė sė Nolit? - Historia e pabesueshme, kur Noli ėshtė paraqitur nė Lidhjen e Kombeve, takim pas tė cilit, ka ardhur rrėzimi i menjėhershėm i tij nga pushteti dhe rikthimi spektakolar i Ahmet Zogut. - Ēastet shokuese, kur kryeministri shqiptar me veladonin e priftit, ka shpėrthyer me vulgaritetin mė tė madh ndaj porosisė pėr tė bėrė votėbesimin popullor tė qeverisė sė dalė nga revolucioni spontan. - Sharjet dhe fyerjet qė ka lėshuar mbi vetė Sekretarin e Pėrgjithshėm tė Lidhjes sė Kombeve, pėr faktin se ata nuk pranuan tė financonin qeverinė e tij, qė s'kishte dalė nga zgjedhjet popullore. - Ēfarė ka dėshmuar vetė babai i Tanush Mulletit, qė ka shoqėruar kryeministrin e revoltuar, qė ulėrinte nė sallėn e burrave mė tė fuqishėm tė Globit, aq sa i ėshtė vėrsulur me fjalė sfiduese vetė pėrfaqėsuesit tė Kinės 400 milionėshe. - Sharjet dhe mllefet e pabesueshme qė Fan Noli ka lėshuar pėr funksionet e parlamenteve, tė cilat i etiketon me zhargonet mė tė ulėta tė fjalorit tė tij. - Shokimi qė pėsuan kryediplomatėt e Fuqive tė Mėdha, kur Noli iu kthye me tėrsėllimė vetė funksionimit tė Lidhjes sė Kombeve, tė cilin e konsideroi njė flluskė pa vlerė, gjė qė ka sjellė dhe pėrjashtimin e menjėhershėm tė tij nga politika.
(er.nu/GSH/BalkanWeb)
Revenir en haut Aller en bas
Voir le profil de l'utilisateur http://diskutime-shqiptare.fr-bb.com
 
Noli ne lidhjen e Kombeve si femiu,sherr vetes dhe popullit
Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Revenir en haut 
Page 1 sur 1

Permission de ce forum:Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum
 :: politika-
Sauter vers: